Η ριζική ορχεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όρχεως και του σπερματικού τόνου μέσω τομής στη βουβωνική χώρα. Αποτελεί την καθιερωμένη αρχική αντιμετώπιση όταν υπάρχει ισχυρή υποψία καρκίνου του όρχεως, επειδή επιτρέπει τόσο την αφαίρεση του όγκου όσο και την ακριβή ιστολογική διάγνωση. Η επέμβαση δεν πραγματοποιείται συνήθως μέσω του οσχέου, ώστε να μη διαταραχθούν οι φυσιολογικές λεμφικές οδοί της περιοχής.
Η ριζική ορχεκτομή είναι η επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται:
Η επέμβαση αποτελεί το πρότυπο αρχικής αντιμετώπισης μιας ενδοορχικής μάζας που θεωρείται ύποπτη για κακοήθεια. Παράλληλα λειτουργεί ως διαγνωστική διαδικασία, επειδή το αφαιρεθέν παρασκεύασμα εξετάζεται ιστολογικά και καθορίζει τον ακριβή τύπο και τα χαρακτηριστικά του όγκου.
Η ριζική βουβωνική ορχεκτομή προτείνεται όταν ο κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος δείχνει ενδοορχική μάζα ύποπτη για καρκίνο.
Πιθανές ενδείξεις είναι:
Δεν αφαιρείται κάθε μικρό εύρημα αυτομάτως. Μικρές, μη ψηλαφητές βλάβες μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι καλοήθεις και να χρειάζονται επανάληψη απεικόνισης, στενή παρακολούθηση ή χειρουργική διατήρησης του όρχεως σε εξειδικευμένα περιστατικά.
Πριν από τη ριζική ορχεκτομή πραγματοποιείται συνήθως:
Η μέτρηση των καρκινικών δεικτών πριν από την ορχεκτομή είναι σημαντική, επειδή οι αρχικές τιμές συγκρίνονται με τις μετεγχειρητικές και συμβάλλουν στη σταδιοποίηση, στην ταξινόμηση του κινδύνου και στον σχεδιασμό της περαιτέρω θεραπείας.
Όταν υπάρχει ισχυρή υποψία καρκίνου, η καθιερωμένη επέμβαση είναι η αφαίρεση ολόκληρου του όρχεως και του σπερματικού τόνου μέσω βουβωνικής τομής. Μερική ορχεκτομή εξετάζεται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Η διαοσχεϊκή βιοψία μπορεί να διαταράξει τις φυσιολογικές λεμφικές οδούς και να δημιουργήσει κίνδυνο τοπικής διασποράς. Η διάγνωση τίθεται συνήθως από την ιστολογική εξέταση μετά τη βουβωνική ορχεκτομή.
Πολλοί άνδρες διατηρούν τη γονιμότητά τους με έναν υγιή όρχι. Επειδή, όμως, ο καρκίνος και οι επόμενες θεραπείες μπορεί να επηρεάσουν το σπέρμα, συστήνεται έγκαιρη συζήτηση για κρυοσυντήρηση.
Συνήθως όχι, εφόσον ο άλλος όρχις λειτουργεί φυσιολογικά. Σε περίπτωση συμπτωμάτων ή αμφιβολίας μπορεί να γίνει ορμονικός έλεγχος.
Η αφαίρεση του ενός όρχεως δεν επηρεάζει άμεσα τα νεύρα της στύσης. Η σεξουαλική λειτουργία συνήθως διατηρείται.
Ναι. Μπορεί να τοποθετηθεί ορχική πρόθεση κατά την ίδια επέμβαση ή μεταγενέστερα, ανάλογα με την επιθυμία του ασθενούς.
Όχι. Η ανάγκη χημειοθεραπείας εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο, το στάδιο, τους δείκτες και τα απεικονιστικά ευρήματα.
Ο κίνδυνος είναι μικρός, αλλά υψηλότερος από αυτόν του γενικού πληθυσμού. Για τον λόγο αυτό συνιστώνται τακτικός έλεγχος και άμεση αξιολόγηση κάθε νέας μεταβολής.
Η ριζική ορχεκτομή πραγματοποιείται συνήθως υπό γενική ή περιοχική αναισθησία.
Τα βασικά στάδια είναι:
Το παρασκεύασμα αποστέλλεται στο παθολογοανατομικό εργαστήριο.
Η επέμβαση αποτελεί συχνά το πρώτο θεραπευτικό βήμα, αλλά δεν είναι πάντα το μόνο.
Μετά το χειρουργείο αξιολογούνται:
Ανάλογα με το στάδιο και τον τύπο του όγκου, μπορεί να προταθεί:
Οι σύγχρονες οδηγίες προτιμούν συχνά την οργανωμένη παρακολούθηση για κατάλληλους ασθενείς με νόσο σταδίου Ι, ώστε να αποφεύγεται άσκοπη συμπληρωματική θεραπεία, υπό την προϋπόθεση ότι ο ασθενής μπορεί να τηρεί με συνέπεια το πρόγραμμα επανελέγχων.
Σε αρκετούς ασθενείς με νόσο περιορισμένη στον όρχι, η ορχεκτομή μπορεί να είναι η μοναδική άμεση θεραπεία και να ακολουθήσει ενεργός παρακολούθηση.
Σε άλλους ασθενείς χρειάζεται συμπληρωματική θεραπεία, ανάλογα με:
Ακόμη και όταν η νόσος είναι προχωρημένη, οι όγκοι γεννητικών κυττάρων συχνά αντιμετωπίζονται με θεραπευτικό σκοπό.
Ένας φυσιολογικός αντίθετος όρχις είναι συνήθως επαρκής για την παραγωγή σπερματοζωαρίων και τη διατήρηση της γονιμότητας.
Ωστόσο, αρκετοί άνδρες με καρκίνο του όρχεως έχουν ήδη μειωμένες παραμέτρους σπέρματος πριν από οποιαδήποτε θεραπεία. Επιπλέον, πιθανή χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή άλλη συμπληρωματική θεραπεία μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω τη γονιμότητα. Για τον λόγο αυτό η κρυοσυντήρηση σπέρματος πρέπει να συζητείται πριν από την έναρξη θεραπείας, ιδίως όταν υπάρχει επιθυμία μελλοντικής τεκνοποίησης.
Όταν η επέμβαση δεν είναι επείγουσα και η κλινική κατάσταση το επιτρέπει, μπορεί να ληφθεί δείγμα για κρυοσυντήρηση πριν από την ορχεκτομή. Σε άλλες περιπτώσεις η κρυοσυντήρηση πραγματοποιείται πριν από οποιαδήποτε συμπληρωματική θεραπεία.
Ναι. Κατά τη διάρκεια της ίδιας επέμβασης μπορεί να τοποθετηθεί ειδική ορχική πρόθεση στο όσχεο, εφόσον το επιθυμεί ο ασθενής και δεν υπάρχει αντένδειξη.
Η πρόθεση:
Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται πριν από το χειρουργείο, μετά από ενημέρωση για το αισθητικό αποτέλεσμα και τις πιθανές επιπλοκές, όπως λοίμωξη, μετατόπιση ή δυσφορία.
Η ριζική βουβωνική ορχεκτομή είναι συνήθως καλά ανεκτή, αλλά μπορεί να συνοδεύεται από:
Η επέμβαση δεν επηρεάζει συνήθως την ούρηση.
Μετά τη ριζική ορχεκτομή:
Οι ακριβείς χρόνοι επιστροφής στις δραστηριότητες εξατομικεύονται.
Θεμιστοκλής Μπέλλος MD, PhD, FEBU
Χειρουργός Ουρολόγος στην Αθήνα
Εξειδίκευση στη Ρομποτική Ουρολογία, την Ενδοουρολογία και την Ουρολογική Ογκολογία.
