Η ρομποτική νεφρεκτομή είναι μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική για την αντιμετώπιση όγκων του νεφρού. Στη ρομποτική μερική νεφρεκτομή αφαιρείται μόνο ο όγκος μαζί με μικρό περιθώριο υγιούς ιστού, διατηρώντας το υπόλοιπο νεφρό. Στη ρομποτική ριζική νεφρεκτομή αφαιρείται ολόκληρος ο πάσχων νεφρός, όταν η διατήρησή του δεν είναι ογκολογικά ασφαλής ή τεχνικά εφικτή. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση και την πολυπλοκότητα του όγκου, καθώς και από τη συνολική νεφρική λειτουργία του ασθενούς.
Η ρομποτική νεφρεκτομή πραγματοποιείται μέσω μικρών τομών στην κοιλιά με τη βοήθεια ρομποτικού χειρουργικού συστήματος.
Ο χειρουργός ελέγχει τα ρομποτικά εργαλεία από ειδική κονσόλα και έχει στη διάθεσή του:
Η επέμβαση μπορεί να είναι είτε μερική, με διατήρηση του νεφρού, είτε ριζική, με αφαίρεση ολόκληρου του οργάνου.
Η ρομποτική μερική νεφρεκτομή είναι η επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται μόνο ο όγκος του νεφρού μαζί με ένα μικρό όριο υγιούς ιστού.
Το υπόλοιπο λειτουργικό τμήμα του νεφρού διατηρείται.
Για τον λόγο αυτό η επέμβαση ονομάζεται και:
Η μερική νεφρεκτομή αποτελεί την προτιμώμενη χειρουργική αντιμετώπιση για πολλούς εντοπισμένους νεφρικούς όγκους, ιδιαίτερα όταν μπορεί να επιτευχθεί πλήρης αφαίρεση του όγκου χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια του ασθενούς.
Στη ρομποτική ριζική νεφρεκτομή αφαιρείται ολόκληρος ο πάσχων νεφρός μαζί με το λίπος που τον περιβάλλει.
Η επέμβαση εφαρμόζεται όταν:
Το επινεφρίδιο δεν αφαιρείται υποχρεωτικά σε κάθε ριζική νεφρεκτομή. Η αφαίρεσή του εξετάζεται όταν υπάρχει υποψία άμεσης προσβολής ή παθολογικό απεικονιστικό εύρημα. Αντίστοιχα, η λεμφαδενεκτομή πραγματοποιείται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ογκολογικές ενδείξεις και όχι αυτομάτως σε όλους τους ασθενείς.
Στη μερική νεφρεκτομή αφαιρείται μόνο ο όγκος και διατηρείται το μεγαλύτερο μέρος του νεφρού. Στη ριζική αφαιρείται ολόκληρος ο πάσχων νεφρός.
Σε κατάλληλα επιλεγμένους εντοπισμένους όγκους μπορεί να προσφέρει εξαιρετικό ογκολογικό έλεγχο, με το πρόσθετο πλεονέκτημα της διατήρησης περισσότερης νεφρικής λειτουργίας.
Όχι. Αξιολογούνται επίσης η θέση, το βάθος, η σχέση με τα αγγεία και το αποχετευτικό σύστημα, η λειτουργία των νεφρών και η γενική κατάσταση του ασθενούς.
Ναι, σπάνια. Εάν κατά την επέμβαση διαπιστωθεί ότι η ασφαλής αφαίρεση του όγκου ή ο έλεγχος της αιμορραγίας δεν μπορούν να επιτευχθούν με διατήρηση του νεφρού, μπορεί να χρειαστεί ριζική νεφρεκτομή.
Η κλασική χημειοθεραπεία δεν αποτελεί συνήθως βασική θεραπεία του νεφροκυτταρικού καρκίνου. Σε επιλεγμένους ασθενείς υψηλού κινδύνου μπορεί να εξεταστεί επικουρική ανοσοθεραπεία μετά τη νεφρεκτομή, βάσει του τελικού ιστολογικού αποτελέσματος και της διεπιστημονικής αξιολόγησης.
Οι περισσότεροι ασθενείς με φυσιολογικό άλλο νεφρό δεν χρειάζονται αιμοκάθαρση. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν υπάρχει ήδη σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία ή όταν ο άλλος νεφρός δεν λειτουργεί επαρκώς.
Όχι. Το επινεφρίδιο αφαιρείται μόνο όταν υπάρχει απεικονιστική ή διεγχειρητική υποψία ότι έχει προσβληθεί ή όταν η ογκολογική έκταση της νόσου το απαιτεί.
Όχι. Η αφαίρεση λεμφαδένων πραγματοποιείται επιλεκτικά, όταν υπάρχουν διογκωμένοι ή ύποπτοι λεμφαδένες ή άλλες συγκεκριμένες ογκολογικές ενδείξεις.
Ο προεγχειρητικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:
Η βιοψία δεν είναι υποχρεωτική πριν από κάθε χειρουργείο. Χρησιμοποιείται επιλεκτικά, ανάλογα με την απεικονιστική εικόνα, την πιθανότητα καλοήθους βλάβης και τις εναλλακτικές θεραπευτικές επιλογές.
Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία.
Τα βασικά στάδια περιλαμβάνουν:
Ο αφαιρεθείς όγκος αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση, η οποία καθορίζει τον ακριβή τύπο, τον βαθμό κακοήθειας, το στάδιο και τα χειρουργικά όρια.
Κατά τη μερική νεφρεκτομή μπορεί να χρειαστεί να διακοπεί προσωρινά η παροχή αίματος στον νεφρό, ώστε ο όγκος να αφαιρεθεί με ασφάλεια και να περιοριστεί η αιμορραγία.
Το χρονικό διάστημα αυτό ονομάζεται χρόνος θερμής ισχαιμίας.
Στόχος είναι:
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιλεκτικός αποκλεισμός συγκεκριμένων αγγειακών κλάδων ή τεχνική χωρίς πλήρη αποκλεισμό, αλλά αυτό εξαρτάται από την ανατομία και την πολυπλοκότητα του όγκου.
Κατά τη ρομποτική ριζική νεφρεκτομή:
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί ταυτόχρονη αφαίρεση γειτονικών ιστών, λεμφαδένων ή του επινεφριδίου, όταν υπάρχει σχετική ογκολογική ένδειξη.
Η ρομποτική τεχνική μπορεί να προσφέρει:
Η ρομποτική τεχνολογία αποτελεί χειρουργικό εργαλείο. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη σωστή επιλογή ασθενούς, την ογκολογική αρχή της πλήρους αφαίρεσης του όγκου και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας.
Κάθε χειρουργική επέμβαση συνοδεύεται από πιθανούς κινδύνους.
Ο εξατομικευμένος κίνδυνος εξαρτάται από τη θέση και την πολυπλοκότητα του όγκου, τη νεφρική λειτουργία, την ηλικία και τα συνοδά νοσήματα.
Μετά τη ρομποτική νεφρεκτομή:
Οι ακριβείς χρόνοι διαφέρουν ανάλογα με το είδος της επέμβασης, την έκτασή της και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Ναι. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν φυσιολογικά με έναν υγιή νεφρό.
Μετά από ριζική νεφρεκτομή συνιστάται:
Δεν απαιτείται συνήθως ειδική περιοριστική δίαιτα, εκτός εάν υπάρχει μειωμένη νεφρική λειτουργία ή άλλη σχετική ένδειξη.
Και οι δύο προσεγγίσεις έχουν τον ίδιο βασικό ογκολογικό στόχο: την πλήρη και ασφαλή αφαίρεση του όγκου.
Η ρομποτική προσέγγιση προσφέρει συνήθως:
Η ανοικτή επέμβαση μπορεί να παραμένει καταλληλότερη σε ορισμένους ιδιαίτερα μεγάλους, σύνθετους ή τοπικά προχωρημένους όγκους.
Η επιλογή της προσπέλασης πρέπει να βασίζεται κυρίως στην ογκολογική ασφάλεια και όχι μόνο στο μέγεθος των τομών.
Ναι. Μετά από μερική ή ριζική νεφρεκτομή απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση.
Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:
Η συχνότητα των εξετάσεων καθορίζεται από:
Οι οδηγίες της EAU προβλέπουν εξατομικευμένη παρακολούθηση μετά από μερική ή ριζική νεφρεκτομή, ανάλογα με τον ογκολογικό κίνδυνο και τη λειτουργία των νεφρών.
Θεμιστοκλής Μπέλλος MD, PhD, FEBU
Χειρουργός Ουρολόγος στην Αθήνα
Εξειδίκευση στη Ρομποτική Ουρολογία, την Ενδοουρολογία και την Ουρολογική Ογκολογία.
